Çin İş Kültürü

Çinlilere Hitabet
Randevü
Toplantılar
Müzakere

Genel İlkeler 
Karşılama

İş Eğlencesi 
Genel Davranış 
 
ÇİNLİLERE HİTABET    
 
Çin isimleri Batılı isimlerden farklı bir dizilişe sahiptir. Bu dizilişte, her insan bir soyadı veya nesil ismi ile bir ilk isme sahiptir. Çin isimlerinde soyadı daima ilk önce gelir. Örneğin, Chen Wu isminde Chen soyadı, Wu ise kişinin ilk ismidir. Bu kişiye Bay Chen olarak hitab edilmelidir. Konuşmalarda resmi unvanlar kullanılmaz. Yalnızca aile üyeleri ile yakın arkadaşlar ilk isimleri kullanırlar. İş ilişkileri için bir kişiyi soyadı ve beraberinde unvanıyla, Müdür Wang veya Başkan Li şeklinde çağırmak geleneksel olarak uygundur. Kişilere mümkün olan her durumda General, Komite Üyesi veya Büro Şefi şeklinde resmi unvanlarını kullanarak hitap ediniz. Vekillere 'vekil' kelimesini kullanmadan, şef vekil için şef, başkan yardımcısı için başkan ve genel müdür vekili için genel müdür şeklinde hitap etmek bir gelenektir. Bir bayanı veya erkeği uzuri bir süreden bu yana tanımıyorsanız, ona ilk ismiyle hitap etmekten kaçının. Bir kişinin mesleki unvanı yoksa, ona yalnızca Bay Chen veya Bay Hsu gibi soyadıyla hitap edin. Resmiyet saygının bir göstergesidir ve özellikle ilk tanışmanızda, bir kişiye nasıl hitap edeceğinizi açıklığa kavuşturmanız önerilir. Evli bir Çinli kadın, kızlık soyadını genelde korur ve yalnızca resmi hitabette kendisine kocasının soyadıyla hitap edilir. 
 
RANDEVU   
Çin iş kültüründe bir randevuya geç kalmak ciddi bir hakaret olarak değerlendirilir. İş ve kamu çalışma saatleri Pazartesi ile Cumartesi günleri arasında sabah 8.00 ile akşam 5.00'tir. Buna rağmen, büyük şehirlerde beş günlük çalışma haftası vardır. Mağaza saatleri sabah 09.00 ile akşam 09.00 arasıdır. Ancak Şangay'daki çoğu mağaza, akşam 10'a kadar açıktır. Çoğu Çinli işçi, 12.00 ile 2.00 arasında mola verir. Randevularınızı planlarken Çin Yeni Yılı gibi çoğu işletmelerin kapalı olacağı tatil günlerine özen gösterin. Bugünün tarihi, yıldan yıla değişiklik gösterir.
 
 
TOPLANTILAR   
Çin'de toplantılar çok resmi olarak değerlendirilir. Toplantılardan önce şirketinizin temsilcilerinin kıdemlerini de içeren bir isim listesi gerekmektedir. Siz de aynı şekilde benzer bir liste istemelisiniz. Sizler, Çinlilerin hazır olduğu bir odaya alınacaksınız. Takım lideriniz ilk önce girmelidir. Takımlar masanın iki yanına, liderler birbirinin karşısına gelecek şekilde ve diğerleri azalan önem sırasına göre otururlar. Öncelikle kısa bir konuşma yapılır. İş ancak insanlar birbirlerine ısındıktan sonra konuşulur. Ev sahibi takımın başkanı, kısa bir açılış konuşması yapar ve daha sonra sırayı ziyaretçilere verir. Sizin şirketiniz için ilk önce kıdemli takım üyeniz konuşmalıdır ve bu aşamada diğer takım üyelerinden gelebilecek muhalif ifadeler engellenmelidir. Konuşma esnasında sizin sözcünüz, kıdemli Çinli temsilciye hitap etmelidir. Çinliler geniş bir genel açıklama ile teklif duymayı ve daha sonra spesifik konulara ve sorulara tek tek değinmeyi tercih ederler. Kartvizitler iş toplantılarının alışılmış açılış kısmı olup, bir tarafı Çinceye tercüme edilmiş ise daha etkilidir. 
 
MÜZAKERE   
Eğer mümkünse kendi tercümanınızı getirmeniz, toplantıda söylenen her şeyin inceliklerini anlayabilmek adına faydalı olacaktır. Kısa, basit, jargonsuz ve argosuz cümlelerle konuşun. İnsanların söylediğiniz her şeyi tam olarak anlayabilmesi için sık sık kısa aralar verin. Organizasyonun farklı kademelerine sunumlar yapmak durumunda olacaksınız. Gelmeden önce teklifinize ait dağıtım amaçlı nüshaları hazırlayın. Her türlü sunum materyalleri siyah ve beyaz olmalıdır. Renklere Çin kültüründe özel anlamlar yüklenebilir. Batıda eğitim görenler hariç, Çin işadamları görüş oluştururken ve problem çözerken öznel duygularına ve kişisel deneyimlerine dayanırlar. Komünist Parti'ye inanç tüm müzakerelerde baskın bir etki yaratır. Deneysel kanıtlar ve diğer nesnel gerçekler ancak ve ancak Komünist Parti'nin doktrinine ve onların düşüncelerine aykırılık teşkil etmiyorsa kabul edilir. Yerel kararlar topluluğun başkanınca verilir. Çin iş kültüründe, serbest teşebbüsle iş ilişkisinde bulunan sektörlerde dahi kolektif düşünce sistemi hâlâ geçerlidir. 'Onurunu korumak' Çinlileri anlamada önemli bir kavramdır. Çin iş kültüründe bir insanın itibarı ve toplumsal seviyesi bu kavrama dayanır. Utanmaya sebebiyet verecek bir durum ve huzursuzluk yaratmak, kasıtlı olmasa dahi, iş görüşmeleri için kötü sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle, bir kişiyi başkalarının önünde eleştirerek, utandırarak veya hakaret ederek, organizasyon içerisindeki konumu dolayısıyla sahip olduğundan daha az saygı göstererek küçük düşürmekten uzak durun. Çinliler kartvizit alıp verme konusunda çok heveslidirler. Bu nedenle yanınızda yeterli miktarda bulundurun. Tercihen yerel dilde olmak üzere, bir tarafının İngilizce diğer tarafının ise Çince olmasına gayret gösterin. Özellikle karar verme konusunda kıdem sahibiyseniz, kartvizitlerinizde mesleki unvanınızı da belirtin. Çin iş kültüründe kartvizit alıp vermenin temel amacı, sizin tarafınızda karar vericilerin kim olacağını belirlemektir. Şirketiniz ülkenizdeki en eski veya en büyük şirket ise veya daha başka prestijli özelliği varsa bunun kartınızda belirtilmesini sağlayın. Kartvizitlerinizi yaldızlı mürekkeple bastırmanız bir avantaj olacaktır. Çin iş kültüründe, altın prestijin ve zenginliğin sembolüdür. Kartınızı iki elinizle ve Çince tarafı vereceğiniz kişinin görebileceği şekilde takdim ediniz. Bir kartvizit alırken, kartı birkaç dakikalığına incelediğinizi gösterin ve daha sonra dikkatlice kartı kartvizit kutunuza veya oturuyorsanız masanın üzerine yerleştirin. Size sunulan bir kartviziti okumamak ve doğrudan cebinize koymak, protokol kurallarının ihlali anlamına gelir. Çin iş kuralları gereğince insanların toplantı odasına hiyerarşik sırayla girmesi beklenir. Örneğin, Çinliler odaya girecek ilk yabancının topluluğun başkanı olduğunu kabul ederler. Çin iş kültüründe hiyerarşiye büyük önem verildiğinden dolayı müzakereleri sizin adınıza yönetecek olan organizasyonunuzun kıdemli bir üyesini beraberinizde getirin. Çinliler de aynısını yapacaklardır. Çinli bir organizasyon içerisindeki hiyerarşi karmaşıktır. Kimin nihai kararı verdiğini belirlemek genelde zordur. Bu nedenle, herkese eşit saygıyla davranın ve materyallerinizi değişik yetki düzeylerindeki farklı insanlara sunmaya hazırlanın. Grubunuzun sadece kıdemli üyelerinin görüşmelere başkanlık etmesi beklenmektedir. Alt kademedekilerin herhangi bir şekilde araya girmeleri, Çinlilerce uygunsuz değerlendirilir. Çin'de ortaklar arasındaki ilişkilerde yazılı anlaşmalar, kişisel taahhütlere göre ikinci plandadır. Bazı yöneticiler temel bir anlaşma imzalayarak daha sonra astlarının detaylar üzerinde çalışmasını tercih ederler. Çinliler sözleşmelerin büyük çaplı bir ilişkinin yalnızca bir unsuru olduğunu düşünürler. Çin iş kültüründe, alçakgönüllülük bir erdemdir. Abartılı talepler şüpheyle değerlendirilir ve çoğu durumda incelenir. Çinliler genellikle bir teklife doğrudan hayır yanıtını vermezler. Onlar daha çok doğrudan olmayan yollar bulurlar. "Belki, emin değilim, bu konuyu düşüneceğim veya göreceğiz" gibi kararsız yanıtlar, genellikle "hayır" anlamına gelir. Sabırlı olun, duygularınızı az gösterin ve oluşabilecek gecikmeleri sakince kabullenin. Dahası, son teslim tarihlerinden söz etmeyin. İş görüşmeleri sonlandırılmadan önce Çin'e birkaç ziyaret yapmanız gerekebilir. Çinli iş adamları bir anlaşmayı sona erdirmeden önce sağlam bir ilişki kurmayı tercih ederler. Bunu aklınızda tutarak müzakerelerin planlarınıza göre ilerlemeyebileceği ihtimaline karşın dönüş planlarınızı esnek tutun. Sözleşme imzalandıktan sonra dahi Çinliler daha iyi bir anlaşma için baskı yapmaya devam edeceklerdir. 
 
 
GENEL İLKELER   
İs Hediyesi Vermek   Bir iş toplantısına veya sosyal davete özellikle şehrinizi veya bölgenizi teni sil eden bir hediye götürmek uygundur. Hediye daima paketlenmiş olmalıdır ancak yas renkleri olmaları dolayısıyla düz siyah ve beyaz renkli paket kâğıtları kullanmaktan kaçının. Çinliler bir hediyeyi kabul etmeden önce açgözlü görünmemek adına üç defa reddederler. Israr etmeye devam etmelisiniz. Hediyeyi kabul ettikleri anda, minnetinizi belirtin. Size bir hediye verilmesi durumunda sizden de aynı şekilde davranmanız beklenecektir. Diğer insanların yanında, bir başka insana değerli bir hediye vermeyin. Bu hareket yalnızca utanç ve Çin iş kültüründe rüşvete karşı koyulan katı kurallar göz önüne alındığında, hediye verilen kişi için sorunlar yaratacaktır. Genelde hediyeler, hediye verenin önünde açılmaz. Çin iş kültüründe bir kişi yerine tüm şirkete bir hediye vermek aşağıdaki kurallara uyduğunuz sürece kabul edilebilir olacaktır: • Tüm iş görüşmeleri hediyeler verilmeden önce bitirilmiş olmalıdır. • Hediyenin temsilcisi olduğunuz şirketten olduğunu belirtin. • Hediyeyi Çinli müzakere takımının başkanına takdim edin. • Çok pahalı olan bir hediyeyi şirketinizin aynı şekilde karşılık vermesi gerekliliğini doğuracak şekilde kabul etmeyin. • Değerli hediyeler bireylere özel bir şekilde ve dostluğun bir uzantısı olarak verilmelidir. • Hediyeyi gümrükte açılabileceği için Çin'e varmadan önce paketlemeyin. • Eğer mümkünse hediyelerinizi şans rengi olarak kabul edilen kırmızıyla paketlettirin. Çin kültüründe renklere pek çoğu olumsuz olan anlamlar yüklendiğinden, düz kırmızı kâğıt az sayıdaki güvenli renklerden biri olacaktır. • Pembe ve san da hediye paketlemek için uygun olan renklerdir. Bu kültürde renkler pek çok değişik anlama sahip olduklarından, en iyi seçenek hediye paketleme işini bu hizmeti veren otel veya mağazalara bırakmanız olacaktır.

Beğenilen Hediyeler   • İyi bir konyak veya diğer iyi likörler • İyi bir kalem (Kırmızı mürekkeple yazan bir kalem değil. Kırmızı mürekkep gerilen ilişkileri temsil eder.) • Güneş enerjili hesap makineleri • Mutfak aletleri ve eğer vereceğiniz kişi ilgileniyorsa pullar (Pul toplamak burada çok popülerdir.) • Hediye alan kişinin sigara kullandığı varsayılarak sigara çakmağı • Bir şirket için uygun hediyeler şehrinizden veya ülkenizden el işi bir takım şeyler veya renkli kitaplardır. Size bir hediye verildiği takdirde karşılık verebilmek amacıyla yanınızda bunlardan bir miktar getirin. • Ziyafet, siz de muhtemelen bir tanesine davet edileceğiniz, Çin iş protokolü kurallarına uyacağınız ve karşılık göstereceğiniz için genellikle iyi bir hediyedir. • Yemek hediyeleri de akşam yemeği partileri ile aperatif ve diğer yemeklerin servis edileceği diğer davetler haricinde kabul edilebilir. Şeker ve meyve sepetleri ise bu davetlerden sonra yollanan teşekkür amaçlı hediyeler olarak uygundur. • Sekiz rakamı Çin kültüründe şanslı rakam olarak değerlendirilir. Eğer bir şeyden sekiz adet hediye edilirse, bunu iyi niyet göstergesi olarak düşünebilirsiniz.   Kaçınılması Gereken Hediyeler   • Makaslar, bıçaklar ve diğer kesici nesneler arkadaşlığın veya diğer iliş¬kilerin kötüleşmesi olarak yorumlanabilir. • Şu nesneler ise cenaze törenleri ile ilişkilendirildiklerinden verilmemelidir; hasır sandaletler, saatler ve mendiller... • Herhangi bir nesneden dört adet (Kantonezce'deki dört kelimesi aynı dildeki ölüm kelimesiyle eşseslidir.) • Beyaz, siyah ve mavi renkli hediyeler veya paketler
 
 
KARŞILAMA   
El sıkışma (tokalaşma), kabul edilen selamlama biçimidir. Çinliler karşılarındakilerin elini sıkıca kavrayıp güçlüce sallamak yerine genelde hafifçe tokalaşırlar ve Çin'de tokalaşma 10 saniye kadar sürer. Bu hareketi herkes kullanmadığından, önce karşınızdaki Çinli'nin elini uzatmasını beklemelisiniz. Çin'de en sık kullanılan selamlama biçimi başla veya hafif eğilerek selamlamadır. Birisiyle karşılaştıklarında Çinliler, saygının ifadesi olarak gözlerini hafifçe kısarlar. Bir Çinli'nin gözlerine bakmak, onların kendilerini rahatsız hissetmelerine yol açabilir. Bir insana arkadaşlarınca saygı duyulması, Çinlilerce çok önemlidir. Onlar yaptıkları her şeyde saygınlıklarını korumak konusunda hassastırlar. Birisinin saygınlığını kaybetmesine yol açabilecek bir şey söylemek ya da yapmak, birdenbire bir ilişkiyi veya işi yıkabilir. Asla bir kişi¬yi başkalarının önünde eleştirmeyin veya azarlamayın Bir şaka için dahi olsa bir Çinli ile alay etmeyin. Şirketteki konumu yüksek olan birine, düşük konumlu muamelesi yapmayın. Bir insanın saygınlığı, onun şirketinin de saygınlığıdır. Bir kişiyle geliştirdiğiniz ilişki, o kişinin şirketiyle de geliştirdiğiniz ilişkiyi temsil eder. Hediyeler, arkadaşlığı temsil ettiği ve ba¬san için umutların sembolü oldukları için önemlidir. Ancak pahalı hediyeler, kişisel utanç ve siyasi veya toplumsal uygunsuzluk yaratabilir. Paketlenmiş hediyeler için kırmızı ve yaldız uygun renklerdir. Beyaz ve siyah, yaz renkleridir. 
 
İŞ EĞLENCESİ   
Akşam ziyafetleri en popüler iş eğlenceleridir. Bunlar genelde 5.30–6.00'da başlar ve iki saat sürer. Konuklar vaktinde gelmelidir. Çinli ev sahipleri ve eşleri, oturum resmen başlamadan önce muhtemelen orada hazır bulunacaklardır. Ziyafetler genellikle restoranlarda yapılır. Yemek, davetlilerin ziyafet salonuna girmeleriyle başlar. Şeref konuklarının ilk olarak gireceği kapıda, şaaşalı bir saygı gösterisi yapılır, iki veya daha fazla misafir, bu girişi yapmada birbirlerinin bunu yapmaya daha layık olduğu konusunda ısrar ederek birbirine yer verebilir. Oturmanız için size yer gösterilmesini bekleyin, zira Çin iş kültüründe hiyerarşiye dayalı bir oturma ahlakı vardır. Genelde masanın ortasındaki, kapıyı gören yer, şeref konuğu için ayrılır. Ev sahibi hemen soluna oturur. Diğer herkes azalan statü sırasında oturur. En kıdemli üye orta şuada oturur. İş veya diğer sosyal nedenlerle evinizde verdiğiniz ziyafet veya yemeklerde, aynı oturma düzenini takip edin. Ev sahibi masada yemeğe ve içmeye başlamasına izin verilen ilk kişidir. Daha sonra geri kalanların hepsi yemeklerine başlayabilirler. Yemek süresince genelde iş konuşulmaz. Beş kişilik bir masaya ev sahibi genellikle on kişilik yemek sipariş eder. Zira yemeğin sonunda yeterli miktarda artık yoksa ev sahibi küçük düşer. Pirinç çoğu Çinli için ilave bir yemek olarak değerlendirilir ve genelde yemeğin sonuna dek servis edilmez. Bu nedenle, eğer yemeğinizle beraber pirinç yemek istiyorsanız, garsondan (Çince'de Xiaojie) özellikle de yemek baharatlıysa erken servis yapmasını isteyin. Yemek suresince 20 yemek servis edilebilir, bu nedenle birdenbire çok fazla yememeye gayret edin. En iyi yol, her yemekten bir parça almaktır. Tertemiz bir tabak bırakmanız, size yeterince yemek verilmediğini ima eden çok kötü bir hakarettir. Öte yandan, size servis edilen bir yemeği her ne kadar size cazip gelmiyorsa da dokunmadan bırakmanız ev sahibini gücendirecektir. Bu nedenle nezaket için küçük bir porsiyon alın. Çin iş eğlencelerinin önemli bir parçası da 'yum cha' olarak bilinen çay içme törenidir. Bu, toplantıdan önce veya yemekler boyunca bir yakınlık kurmak için kullanılır. Çayınızın tazelenmesini istemiyorsanız, fincanınızda bir miktar bırakın. Çatal bıçak gerektirmeyen bir yemek servis edildiyse, size parmaklarındı içine daldırıp temizlemeniz için ikinci bir bardak çay verebilirler. Diğerlerinin önünde yemeklere ve diğer unsurlara uzanmanız kabul edilebilir. Çekirdekler ve kemikler masaya veya özel ayrılmış bir tabağa koyulur, bunları asla tabağınıza koymayın. Çubuk kullanmanız beğeniyle karşılanacaktır. Yemeğinizi bitirdiğinizde, çubuklarınızı masaya veya çubuk tabağına koyun. Çubukların tabağın üzerinde birbirine paralel koyulmasının kötü şans getireceğine inanılır. Çubukları tabağınıza dik şekilde koymak, çubuklar bu şekilde Çin dini törenlerinde kullanılan çubukları andırdıklarından, kabalık olarak değerlendirilir. Çubukların uçlarını ağzınıza sokmayın. Pirinç yerken tabağı ağzınıza yakın tutarak Çin göreneklerine uyun. Masada ağız şapırdatmak ve geğirmek kabul edilebilir; bunlar yemeği beğendiğiniz anlamına gelir. Akrep, çekirge, yılan derisi, öd ve kan, lezzetli yemekler olarak değerlendirilir. Kürdanlar genelde yemekler arasında ve yemeğin sonunda servis edilir. Kürdan kullanırken boş olan diğer elinizle ağzınızı kapayın. İş ilişkilerinizde kişisel bir ilişki (Çince'de guanxi) kurmak çok önemlidir. İş ve kişisel ilişkiler arasında yok denecek kadar az fark vardır ve Çin'de başarılı olabilmek için Çinli iş meslektaşlarınızla yakın kişisel bağlar kurmalısınız. Çinlilerle iş yapmadan önce saygılarını ve güvenlerini kazanmak gereklidir. Bu, burada mevcut olan içme kültürüne katılmayı gerektirir. Genellikle Çinliler her iş yemeğinde yer alan kaçınılmaz içme oturumuna katılmayanlara şüpheci gözlerle bakarlar. Bu sosyal davetlerde en büyük hamleler yapılır. Genellikle bira ile şerefe kadeh kaldırmak, Çin iş eriğinin önemli bir kısmıdır. Ziyafet sahibi ilk kadehi kaldırır. Alkol içmiyorsanız, alkolsüz bir içecek, meyve suyu veya soda ile kadeh kaldırmak kabul edilebilir. Kadehler yemek süresince servis edilir. En popüler kadeh kaldırma ganbei'dir. Bazen, Çinliler yabancı birinin kendi alkol düzeyini kontrol edebilme yeteneğini test ederler. Önceden bir şeyler yemek iyi olur. Sigara içmeden önce beraberinizdekilere ikram etmek nezakettir. Meyve ikram edildiğinde ve sıcak havlular takdim edildiğinde yemek kesin olarak sona ermiştir. Bu şeyler sunulduktan kısa süre sonra misafirler ayrılma için gerekli hazırlıkları yapmalıdır. Çin iş erikleri gereğince ev sahibi misafirlerin davetten ayrılmalarını başlatmamalıdır. Bahşiş vermek Çin'de hakaret olarak kabul edilir. Ancak büyük otellerde ve genç servis personeli tarafından bazen yine de beklenir. Çin iş protokolüne uyun ve aynı değerde bir ziyafetle karşılık verin, asla ev sahibinizi daha müsrif bir toplantı düzenleyerek, ezmeyin. Genellikle Çinliler diyet konusunda başarılı değillerdir. Çok sık seyahat etmeyen sıradan bir Çinli iş adamı Batı yemeklerini sevmez. Beijing'teki Fransız restoranı açılışından ziyade misafirlerinizi iyi bir Çin restoranına götürmeniz onları daha mutlu eder. Eğer bir ziyafete ev sahipliği yapacaksanız, misafirlerinizden en az 30 dakika önce gelmelisiniz. Ev eğlenceleri Çin'de çok popülerdir. Bir Çin evine davet edildiyseniz, ayakkabılarınızı çıkarmanız muhtemelen istenecektir. Evinize insanları davet ederken, peynir ikram etmeyin. Bu genellikle ulusal diyet ile uyumsuzdur. 
 
GENEL DAVRANIŞ   
Tokalaşma Çin'de popülerdir ancak bu hareketi karşınızdaki kişinin başlatması için bekleyin. Çinliler bazen ilk selamlama olarak başlarıyla selam verirler. Eğilme törenler haricinde nadiren kullanılır. Okul, tiyatro ve diğer işyerlerine ziyaretlerde alkış bir 'hoş geldin' işareti olarak kullanılır. Karşılık olarak siz de alkışlayarak yanıt vermelisiniz. Geniş hareketler yapmaktan ve alışılmadık yüz ifadeleri kullanmaktan kaçınmalısınız. Çinliler konuşurken ellerini kullanmazlar ve ellerini kullanan bir kişiyle konuşurken rahatsız olurlar. Bu nedenle konuşmanızı renklendirmek için ellerinizi kullanmamaya gayret edin Ancak bazı el hareketleri gereklidir. Örneğin dikkat çekmek için avuçlarınızı aşağıya çevirip, parmaklarınızı kendinize doğru sallayarak işaret parmağınız yerine tüm elinizi kullanabilirsiniz. Çinli meslektaşınıza dokunmayın, hatta omzuna dahi vurmayın. Çinliler, özellikle de yaşlılar ve üst makamlardakiler, yabancılar tarafından dokunulmaktan nefret ederler. Bir gruptaki en kıdemli kişiyi ilk önce selamlayın. Çinli meslektaşınızın gözlerinin içine bakmaktan kaçının. Bu özellikle bir toplantı boyunca inciticidir ve Çinli meslektaşınızın duygularını gücendirir. Gücendirme veya hakaret bir toplantının başarısızlığı için kanıtlanmış bir formüldür. Gülümsemek, Çin'de duygulan bastırma eğilimi nedeniyle çok bariz değildir. Aynı cinsiyetten insanlar arkadaşlıklarım göstermek için toplum içinde el ele tutuşabilirler. Karşı cinsler arasında umumi yerlerde sevgi gösterisine sıcak bakılmaz. Kabalık olarak algılanacağı için ellerinizi ağzınıza koymayın. Sonuç olarak, umumi alanda, tırnak yemekten, dişlerinizden yemek artığı çıkarmaktan ve benzeri uygulamalardan kaçının. Tükürmek, kabul edilemez ve ağır bir cezaya tabidir. Burnunuzu bir mendille silmek kabul edilebilir ancak bunu yaparken insanlara arkanızı dönmeniz tavsiye edilir.